Słońce i opalanie
Zalety i wady działania promieniowania UV
Po długim spacerze w słoneczne popołudnie czujemy się zrelaksowani i wypoczęci. Tymczasem z każdej strony docierają do nas informacje o szkodliwości promieni słonecznych. Czy promieniowanie UV wpływa na naszą skórę i organizm pozytywnie czy negatywnie? Warto wiedzieć, że promieniowanie UV dzielimy na trzy grupy:
- UVA – dzieli się na UVA-I (340÷400nm) i UVA-II (320÷340nm). Promieniowanie to stanowi 95 % całego promieniowania UV docierającego do powierzchni Ziemi. Nie powoduje powstawania rumienia i poparzeń, natomiast powoduje pigmentację skóry. W głównej mierze jest ono odpowiedzialne za fotostarzenie się oraz zmiany nowotworowe skóry.
- UVB (280÷320nm). Stanowi prawie 5% całego promieniowania ultrafioletowego docierającego do powierzchni Ziemi. Jest odpowiedzialne za pojawienie się rumienia i oparzeń słonecznych, a także powoduje pigmentację skóry.
- UVC (200÷280nm). Jest prawie całkowicie pochłaniane przez warstwę ozonową. Wykorzystuje się je do sterylizacji pomieszczeń i przedmiotów.
A oto krótki bilans zysków i strat, jakie ponosi nasza skóra i nasz organizm w wyniku działania promieniowania UV.
Efekty korzystne (posiada je tylko promieniowanie UVB):
- Promieniowanie UVB umożliwia syntezę witaminy D3, niezbędnej do prawidłowego przyswajania przez organizm wapnia i fosforu, a co za tym idzie wpływa korzystnie na prawidłowe ukształtowanie się i utrzymanie w dobrej kondycji kości i zębów.
- Dla wytworzenia odpowiedniej ilości witaminy D3 wystarczy przebywać na słońcu z odsłoniętą twarzą i dłońmi zaledwie 15 minut dziennie.
- Promieniowanie UVB zwiększa odporność skóry i jej zdolność do przyjmowania kolejnych dawek promieniowania. Aby zapewnić sobie odporność skóry na promienie słoneczne wystarczy przebywać na słońcu 15 minut dziennie.
- Opalanie dodaje wigoru i poprawia samopoczucie.
- Skóra nabiera ładnego wyglądu.
Efekty niekorzystne (wywołuje je głównie promieniowanie UVA):
- Promienie UVA są główną przyczyną fotostarzenia się skóry. Powoduje niszczenie włókien kolagenu i elastyny, a co za tym idzie powstawanie zmarszczek, utratę jędrności, elastyczności i właściwego napięcia. Skóra staje się grubsza, szorstka i sucha.
- Pod wpływem promieniowania powstają duże ilości wolnych rodników. Te niezwykle aktywne cząsteczki tlenu atakują prawie wszystkie składniki żywych tkanek i są przyczyną wielu zniszczeń w organizmie. Pogarszają stan skóry i przyspieszają jej starzenie, a także powodują pośrednio wiele poważnych chorób. Atakują także DNA – jeśli uszkodzenia są bardzo poważne to następuje śmierć komórki, jeśli słabsze to mutacje kumulują się w miarę upływu lat i z czasem mogą doprowadzić do przekształcenia się komórek w komórki nowotworowe.
- Promieniowanie wywołuje rumień i oparzenia słoneczne.
- Pobudza komórki skóry do podziałów i przyspiesza rogowacenie naskórka, przez co utrudnia usuwanie wydzieliny z gruczołów łojowych, i staje się pośrednią przyczyną trądziku i częstych wyprysków skórnych.
- Promieniowanie UVB wywołuje osłabienie układu immunologicznego, co prowadzi do zmniejszenia odporności na infekcje wirusowe i bakteryjne.
- Promieniowanie UV powoduje zaburzenia procesów regeneracyjnych w skórze, przyczynia się też do powstawania tzw. pajączków.
- Promienie UV niszczą włosy.
- Zbyt duże ilości promieniowania UV sprzyjają pojawianiu się przebarwień, piegów i pieprzyków.
- Promienie słoneczne mogą wywołać reakcje fotouczulające, przejawiające się stanami zapalnymi skóry i jej większa wrażliwością. Promieniowanie UV jest też przyczyną fotodermatoz.
- Nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV może doprowadzić do powstania schorzeń skóry, oczu (katarakty, zaćmy, utraty wzroku), a nawet raka skóry.
- Opalanie może… uzależniać.
