Słońce i opalanie
Przewodnik po substancjach fotouczulających
Zdarza się, że wychodzisz na plażę lub do solarium, a potem wracasz do domu z podrażniona skórą? I to pomimo zastosowania odpowiednich kosmetyków? I mimo tego że kąpiel słoneczna wcale nie była dłuższa niż zwykle? Powodów może być wiele. Jeden z ważniejszych to tzw. substancje fotouczulające.Zgodnie z definicją encyklopedyczną, substancje fotouczulające to takie substancje chemiczne, które powodują nadwrażliwość skóry na promienie słoneczne lub sztuczne promieniowanie ultrafioletowe. Substancje te mogą powstawać w naszym organizmie, lub pochodzić spoza niego. Mogą działać od wewnątrz i z zewnątrz. Dzielą się na dwie grupy:
- Substancje fototoksyczne – powodują szybkie pojawienie się rumienia, który mija po około tygodniu. W miejscu na które została nałożona substancja fotouczulające mogą wystąpić przebarwienia skóry.
- Substancje fotoalergiczne – w powstaniu reakcji fotoalergicznej uczestniczy system immunologiczny. Reakcja taka objawia się z opóźnieniem (np. dopiero po ponownej ekspozycji na słońce), zwykle pokrzywką lub wysypką.
Substancje fotouczulające same z siebie nie mają negatywnego wpływu na skórę – działają szkodliwie tylko w połączeniu z promieniowaniem słonecznym.
Oto lista najczęściej spotykanych substancji fotouczulających:
- Pożywienie:
- niektóre słodziki, np. cyklamat.
- barwniki chemiczne:
- chinony;
- błękit metylowy;
- róż bengalski;
- eozyna.
- Zioła:
- ziele dziurawca;
- rośliny zawierające psoraleny.
- Leki:
- antybiotyki (tetracykliny);
- barbiturany;
- leki hormonalne;
- leki nasercowe;
- niektóre leki przeciwcukrzycowe, np. tolbutamid;
- sulfonamidy;
- tiazydowe środki moczopędne;
- niesteroidowe środki przeciwbólowe;
- niesteroidowe środki przeciwreumatyczne;
- niektóre środki przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczne;
- niektóre środki uspokajające i przeciwdepresyjne, a także przeciwwymiotne (np. fenotiazyny);
- pochodne kwasu benzoesowego;
- pochodne retinoidów – zarówno te zawarte w lekach doustnych, jak i w maściach;
- tabletki antykoncepcyjne.
- Kosmetyki:
- środki przeciwbakteryjne w mydłach;
- dezodoranty;
- niektóre stosowane w perfumach substancje zapachowe (piżmo, olejki: bergamotowy, cedrowy, lawendowy, sandałowy i waniliowy);
- niektóre barwniki;
- kwasy AHA i BHA;
- kwas retinowy i jego pochodne.
- Środki promieniochronne.
- Fluorescencyjne rozjaśniacze do nylonu i włókien wełnianych.
