Witaminy
Tajemnice witaminy C
Witamina C nazywana jest inaczej kwasem askorbinowym lub dehydroaskorbinowym. Jest to związek organiczny, rozpuszczalny w wodzie. Minimalne zapotrzebowanie na tę witaminę wynosi 60mg na dobę. To dzięki niej uświadomiono sobie ogromne znaczenie witamin dla zdrowia. Zauważono, że dieta bogata w cebulę, kiszoną kapustę i cytrusy pomaga zwalczyć szkorbut. Ale nie tylko – dobroczynne działanie witaminy C dotyczy całego naszego organizmu:- Zapewnia sprawne działanie układu krwionośnego i serca – obniża ciśnienie krwi, chroni przed miażdżycą (podnosi zawartość frakcji HDL, a obniża LDL), obniża zagrożenie zawałem. - Neutralizuje szkodliwy wpływ wolnych rodników, chroni skórę przed starzeniem;
- Wzmacnia naczynia krwionośne, przeciwdziała powstawaniu siniaków, krwotoków i krwawień z dziąseł;
- Uczestniczy w tworzeniu kolagenu, kości, chrząstek, oraz w syntezie hormonów kory nadnerczy;
- Przyspiesza gojenie się ran, oparzeń i złamań;
- Odgrywa ważną rolę w procesach metabolicznych;
- Wzmacnia system immunologiczny, chroni przed infekcjami, skraca czas ich trwania oraz łagodzi ich przebieg, podnosi odporność na zakażenia, uszkodzenia oraz na choroby, szczególnie w okresach przeciążenia fizycznego, ma działanie antywirusowe, wzmacnia aktywność białych krwinek.
- Korzystnie wpływa na wzrok;
- Zapobiega chorobom płuc;
- Chroni przed nowotworami (np. żołądka, szyjki macicy, trzustki, przełyku, czy też jamy ustnej), jest silnym przeciwutleniaczem;
- Łagodzi skutki uboczne radioterapii;
- Reguluje poziom glukozy we krwi;
- Pomaga w leczeniu chorób alergicznych i zapobieganiu im - jej wysokie stężenie hamuje uwalnianie histaminy.
- Pomaga w leczeniu chorób psychicznych;
- Zwiększa płodność mężczyzn;
- Chroni przed skutkami przewlekłego stresu, poprawia wydolność fizyczną, umożliwia koncentrację, mocny sen, ułatwia pokonywanie nastrojów depresyjnych;
- Pomaga we wchłanianiu żelaza, manganu, a także zmniejsza toksyczność selenu, miedzi, wanadu, kobaltu i rtęci.
Organizm nie magazynuje witaminy C - jej nadmiar wydalany jest z organizmu. Jednak w odróżnieniu od większości zwierząt, człowiek nie potrafi samodzielnie jej wytwarzać. Należy więc regularnie dostarczać ją z pożywieniem lub w postaci suplementów.
Zwiększone zapotrzebowanie na kwas askorbinowy mają:
- osoby prowadzące bardzo aktywny tryb życia oraz mieszkańcy dużych miast;
- kobiety ciężarne i karmiące;
- kobiety stosujące doustne środki antykoncepcyjne;
- osoby przyjmujące leki przeciwbólowe;
- osoby w podeszłym wieku;
- chorzy na choroby zakaźne, choroby wrzodowe żołądka i dwunastnicy;
- osoby podczas rekonwalescencji;
- chorzy, podczas przewlekłych dializ;
- palacze;
- alkoholicy.
Źródła witaminy C:
- owoce: cytrusy (cytryny, pomarańcze, grejpfruty), owoce dzikiej róży, kiwi, melony, ananasy, czarne oraz czerwone porzeczki, truskawki, jagody czarnego bzu, maliny, jeżyny, jabłka.
- warzywa: brukselka, kapusta, kalafior, natka pietruszki, rzeżucha, cebula, sałata, papryka, rzepa, cebula, szpinak, brokuły, zielony groszek, kalarepa, szparagi, ziemniaki, pomidory, karczochy.
Warto pamiętać, że witamina C jest substancją bardzo nietrwałą, wrażliwą na działanie światła i wysokiej temperatury. Dlatego też warzywa i owoce tracą duże jej ilości podczas wszelkiej obróbki - gotowania, zamrażania, konserwowania, a nawet zbyt długiego przechowywania.
